To, co znajdziesz poniżej, to zebrana w jednym miejscu, możliwie rzetelna i aktualna wiedza o podstawowych opcjach leczenia w nowoczesnej stomatologii – podana prostym językiem.

Chcę tym artykułem naświetlić temat: pokazać, jakie są rodzaje implantów i koron, kiedy potrzebne są dodatkowe zabiegi (np. przeszczep kości), co mogą zmienić choroby dziąseł i w jakich sytuacjach odpowiedzialny lekarz powinien raczej zwolnić, niż „robić wszystko".

Nie chodzi o to, żebyś po lekturze samodzielnie stawiał sobie diagnozę, tylko żebyś lepiej rozumiał, o czym rozmawiać z dentystą i o co pytać kliniki – w swoim kraju albo za granicą.

Korony – od czego w ogóle zacząć?

Zanim w ogóle padnie słowo „korony", trzeba odpowiedzieć na jedno pytanie: czy ten ząb ma jeszcze sens do ratowania. Korona nie leczy próchnicy ani chorób dziąseł – ona je przykrywa. Dlatego uczciwy dentysta najpierw zajmie się stanem zęba i tkanek wokół, a dopiero potem będzie myślał o koronie.

Korony zazwyczaj wchodzą w grę, gdy:

• Ząb jest mocno zniszczony próchnicą lub pęknięciem
• Po leczeniu kanałowym ściany są tak osłabione, że zwykłe wypełnienie byłoby ryzykiem
• Potrzebna jest poprawa kształtu/koloru zęba, którego nie da się ładnie odbudować plombą lub licówką

Co trzeba wyleczyć PRZED założeniem korony

Zanim ząb dostanie koronę, powinno się:

• Usunąć próchnicę – jeśli w zębie jest aktywna próchnica, trzeba ją oczyścić i odbudować rdzeń zęba (czasem wkładem). Korona nie może być założona na „zgniły" ząb
• W razie potrzeby zrobić leczenie kanałowe – ząb z zajętym nerwem, objawami bólu, ropniem czy głębokim stanem zapalnym zazwyczaj wymaga leczenia kanałowego przed koroną
• Uporządkować dziąsła – przy aktywnej chorobie dziąseł (krwawienie, głębokie kieszonki, stan zapalny) najpierw leczy się przyzębie. Korona założona na ząb otoczony chorymi dziąsłami ma dużo gorsze rokowanie
• Zadbać o „czystą sytuację" wokół – jeśli próchnica sięga pod dziąsło, czasem konieczne jest wydłużenie korony klinicznej, żeby w ogóle dało się założyć szczelną koronę

Pojedyncze korony vs. korony łączone (mosty)

Korona może działać „solo" albo być połączona z innymi w most.

Pojedyncza korona:

• Stosowana, gdy ząb jest obecny, ale osłabiony (duże wypełnienie, pęknięcie, po leczeniu kanałowym)
• Obejmuje tylko ten jeden ząb, łatwiej ją wymienić, higiena jest prostsza

Korony łączone (most):

• Kilka koron połączonych ze sobą na stałe
• Może być na własnych zębach lub na implantach
• Pozwala uzupełnić brak zęba, ale oszlifowanie zdrowych zębów i trudniejsza higiena to cena za to rozwiązanie

Gdy ktoś proponuje „korony na wszystko"

• Dlaczego te konkretne zęby mają być oszlifowane – czy są aż tak zniszczone?
• Czy były omówione alternatywy (wypełnienia, licówki, ortodoncja)?
• Co z dziąsłami – czy była diagnostyka przyzębia?
• Jak będzie wyglądała higiena wokół koron / mostów i kto Cię tego nauczy?

Implanty – kiedy mają sens, a kiedy lepiej zwolnić

Implant to nie jest „śrubka wkręcona w byle jaką kość", tylko zamiennik korzenia zęba, który ma się z kością zespolić i przenosić siły żucia przez lata. To bardzo dobre rozwiązanie, ale tylko wtedy, gdy kość, dziąsła i ogólny stan zdrowia dają mu realną szansę na przetrwanie.

Najczęściej implanty proponuje się, gdy:

• Brakuje jednego zęba i nie chcemy szlifować sąsiednich zębów pod most
• Brakuje kilku zębów i proteza jest niewygodna
• Brakuje wszystkich zębów i pacjent chce stabilniejszego rozwiązania niż klasyczna proteza

Co trzeba sprawdzić przed decyzją o implantach

• Stan przyzębia (dziąseł i kości) – przy aktywnej chorobie dziąseł najpierw leczy się przyzębie
• Ilość i jakość kości na podstawie RTG / CBCT
• Wywiad ogólnomedyczny – cukrzyca, palenie, bruksizm, leki, przebyte choroby
• Poziom higieny i gotowość do dbania o implanty

Jak wygląda proces leczenia implantologicznego

W uproszczeniu:

1. Konsultacja i plan – badanie, zdjęcia, omówienie alternatyw
2. Przygotowanie jamy ustnej – leczenie próchnicy, kanałów, dziąseł, usunięcie zębów bez rokowania
3. Ewentualne zabiegi dodatkowe – przeszczepy kości, sinus lift, zabiegi na dziąsłach
4. Wszczepienie implantu – potem czas gojenia i integracji z kością
5. Część protetyczna – korona na implancie, most, proteza na implantach

Implant z koroną, most, proteza

Przy jednym brakującym zębie:

• Implant z koroną – nie rusza sąsiednich zębów, lepiej utrzymuje kość, ale wymaga operacji i czasu
• Most na własnych zębach – szybciej, bez chirurgii, ale kosztem szlifowania sąsiadów
• Mała proteza ruchoma – raczej jako rozwiązanie przejściowe lub przy większych brakach

Przy wielu brakach dochodzą mosty na implantach i protezy na zatrzaskach.

Kiedy z implantami trzeba uważać

• Aktywna, nieleczona choroba dziąseł / duże zaniki kości
• Ciężkie, źle kontrolowane choroby ogólne
• Silne palenie, bruksizm, bardzo słaba higiena

Kość – skąd się bierze „brak kości"

Kość wokół zębów najczęściej zanika z dwóch powodów: choroby dziąseł (parodontozy) i długotrwałych braków zębowych. W chorobie przyzębia stan zapalny niszczy więzadła i kość trzymającą zęby. Gdy ząb zostanie usunięty i nic go nie zastępuje, kość w tym miejscu przestaje być obciążana i organizm zaczyna ją powoli „wchłaniać".

Ubytki kości mogą być też skutkiem urazu – wypadku komunikacyjnego, uderzenia, upadku, złamania szczęki lub żuchwy. Taki uraz potrafi uszkodzić zarówno ząb, jak i otaczającą go kość.

Dlatego osoba, która przez lata chodzi bez zębów albo po ciężkim wypadku, może mieć bardzo wąską, niską kość – policzki „zapadają się", proteza słabo się trzyma, zęby się ruszają.

Kiedy potrzebny jest przeszczep kości / augmentacja

Nie każdy implant wymaga przeszczepu, ale implant musi mieć wystarczającą wysokość i szerokość kości. Gdy tomografia pokazuje, że kości jest za mało, lekarz może zaproponować:

• Uzupełnienie ubytku po ekstrakcji (socket preservation)
• Poszerzenie kości (ridge augmentation)
• Podniesienie dna zatoki (sinus lift) w bocznych odcinkach górnej szczęki

Materiałem może być własna kość pacjenta, materiał dawczy lub syntetyczny. Po większym przeszczepie zwykle czeka się kilka miesięcy; przy małych brakach czasem da się połączyć implant z niewielką augmentacją w jednym zabiegu.

Czy „brak kości" zawsze oznacza, że nic się nie da zrobić?

Nie. Czasem oznacza:

• Potrzebę przeszczepu / sinus liftu
• Zmianę planu (inna liczba/ustawienie implantów)
• Wybór protezy zamiast implantów w skrajnych sytuacjach

Plastyka dziąseł – po co te wszystkie „cięcia"

Dziąsła wpływają na estetykę i trwałość leczenia. Czasem, żeby korona czy implant miały sens, trzeba poprawić warunki w tkankach miękkich i kości, a nie tylko „założyć ładny ząb".

Wydłużanie korony klinicznej

Stosuje się je, gdy próchnica, pęknięcie lub brzeg starej plomby sięga za głęboko pod dziąsło i technicznie nie da się zrobić szczelnej korony lub wypełnienia. Zabieg polega na odsunięciu dziąsła (czasem też lekkiej korekcie kości), żeby więcej zdrowej części zęba było widoczne i dostępne do odbudowy.

Zabiegi estetyczne przy „gummy smile" i nierównych dziąsłach

Celem jest wyrównanie linii dziąseł i poprawa proporcji uśmiechu. Często nie wystarczy „przyciąć" dziąsła – trzeba też delikatnie skorygować kość, żeby efekt był stabilny i zdrowy.

Przeszczepy dziąsłowe / pogrubianie dziąsła

Przy cofaniu się dziąseł lub bardzo cienkim, delikatnym dziąśle wokół zębów i implantów można wykonać przeszczep tkanek miękkich. Taki zabieg:

• Chroni szyjki zębów i implantów
• Zmniejsza nadwrażliwość
• Poprawia estetykę (mniej „długich zębów", mniej widocznego metalu)

Dlaczego to ważne przy implantach i koronach

Przy implantach zdrowe, grube dziąsło pomaga utrzymać stabilność i zmniejsza ryzyko periimplantitis oraz odsłaniania metalowych elementów. Przy koronach na własnych zębach dobrze zaplanowana linia dziąsła pozwala umieścić brzegi w miejscu, które nie drażni tkanek i da się dobrze doczyścić.

O czym porozmawiać z dentystą przed większym leczeniem

Czerwone flagi w ofertach klinik

• „Pakiet koron / implantów dla każdego" bez dokładnej diagnostyki i rozmowy o Twojej sytuacji
• Propozycja oszlifowania wielu zdrowych zębów wyłącznie dla efektu „hollywood smile"
• Brak zainteresowania Twoim ogólnym zdrowiem, lekami, nałogami
• Obietnice „zero ryzyka", „zęby w 24 godziny dla wszystkich" bez mówienia o możliwych powikłaniach
• Brak rozmowy o higienie i kontrolach po leczeniu – jakby po założeniu koron/implantów temat był zamknięty